خشکسالی یکی از بزرگترین بلاهای طبیعی محسوب می شود که تاثیر آن بر جوامع بشری بیشتر از دیگر چنین آسیب هاست. در این تحقیق، به منظور بررسی خشکسالی در شهرستان نهاوند واقع در استان همدان، از داده های بارندگی ماهانه و سالانه ایستگاههای وراینه و وسج طی یک دوره آماری مشترک 41ساله (1388- 1348) استفاده گردید. وضعیت خشکسالی بر اساس داده های مذکور با استفاده از شاخصهای ناهنجاری بارندگی (RAI)، معیار بارش -سالانه (SLAP)، درصد بهنجار (PNI)، دهک (DI)، بارش معیار (SPI)، Z چینی (CZI)، Z چینی اصلاح شده (MCZI)، نمره z (ZSI)، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که بیشترین وقوع خشکسالی بسیار شدید بر اساس شاخصهای PNI، SPI، CZI، DI، ZSI در هر دو ایستگاه وسج و وراینه در سال آبی 1378-1377 مشاهده شد. بر پایه شاخص MCZI، یک مورد خشکسالی بسیار شدید در هر دو ایستگاه وسج و وراینه در سال آبی 1350-1349 رخ داده است. بر اساس شاخص SLAP، پنج مورد خشکسالی بسیار شدید در ایستگاه وراینه، و هفت مورد خشکسالی بسیار شدید در ایستگاه وسج دیده شد. بر پایه شاخص RAI پنج مورد خشکسالی بسیار شدید در ایستگاه وراینه، و چهار مورد خشکسالی بسیار شدید در ایستگاه وسج، مشاهده شده اند. همچنین، بر اساس شاخصهای پرشمار، فراگیرترین سالهای خشکسالی در شهرستان نهاوند، مربوط به سال آبی 1378-1377بوده است.

تحقیق حاضر تلاشی برای پیش بینی خشکسالی یک سال بعد در شهر زاهدان با استفاده از مقادیر پیشین شاخص خشکسالی بارندگی استاندارد شده (SPI) و 19 عدد از شاخصهای اقلیمی است. به این منظور از قابلیتهای سیستم استنتاج فازی- عصبی تطبیقی (ANFIS) برای ساخت مدل های پیش بینی و از شاخص خشکسالی SPI برای نمایش کمی خشکسالی استفاده گردید. در ابتدا از روش محاسبه همبستگی برای تحلیل ارتباط میان خشکسالی ها و شاخصهای اقلیمی استفاده شده و مناسب ترین شاخصهای اقلیمی انتخاب گردیدند. در مرحله بعد پیش بینی خشکسالی ها در مقیاس زمانی 12 ماهه صورت پذیرفت. ترکیبات مختلفی از متغیرهای ورودی در مدل های پیش بینی فازی- عصبی ANFIS وارد گردیدند. شاخص خشکسالی SPI نیز به عنوان خروجی مدل ها معرفی شد. نتایج نشان داد که تنها استفاده از سری های زمانی مشابه سال قبل شاخص خشکسالی SPI در پیش بینی خشکسالی های 12 ماهه موثر است. با این حال از بین شاخصهای اقلیمی مورد بررسی، شاخص Nino4 مناسب ترین نتایج را ارائه داد.

تخمین به موقع و دقیق عملکرد محصول برای تنظیم مدیریت زراعی و تضمین پایداری کشاورزی مهم است. در این پژوهش به بررسی کاربرد روش رگرسیون بردار پشتیبان در شبیه سازی عملکرد جو در ده مزرعه انتخابی در دشت قزوین طی دوره 2020-2019 با استفاده از شاخص های خشکسالی NDVI، MSAVI و EVI پرداخته شده است. برای شاخص های خشکسالی از ماهواره سنتینل2 استفاده شد. نتایج با استفاده از آماره های R2، RMSEو ME ارزیابی شد. به منظور بررسی کاربرد روش رگرسیون بردار پشتیبان در شبیه سازی عملکرد جو با استفاده از شاخص های خشکسالی مذکور، هفت سناریو تعریف شد. نتایج ارزیابی ارتباط بین شاخص های NDVI، MSAVI و EVI با عملکرد جو نشان داد که روش رگرسیون بردار پشتیبان در همه سناریوها به جز سناریو اول در مرحله آزمون با احتمال معنی داری 95 % (P-value= 0.0 ) و ضریب تبیین بیش از 70/0 و مقدار کم شاخص RMSE تخمین مناسبی از عملکرد محصول جو داشته است. نتایج این پژوهش، کاربرد مفیدی در مدیریت و برنامه ریزی توسعه کشت جو بر اساس شاخص های خشکسالی در آینده خواهد داشت.

متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

تحقیق حاضر، تلاشی است برای ارزیابی کارآیی برخی از شاخص های متداول اقلیمی در اقلیم های نمونه و معرف حوضه دریاچه نمک. این شاخص ها که در حال حاضر در سیستم های فعال جهانی مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از: شاخص درصد نرمال، شاخص دهک، شاخص SPI، شاخص ZSI. این شاخص ها طی یک دوره آماری 44 ساله بر روی 34 ایستگاه هواشناسی حوضه دریاچه نمک مورد بررسی و مقایسه قرار گرفتند. نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها نشان داد شاخص دهک ها (DI) و شاخص SPI مقارن با سال وقوع کمینه بارندگی، رخداد خشکسالی شدید و بسیار شدید را در تمام ایستگاه های تحت مطالعه نشان داده و کارآیی بیشتری نسبت به سایر شاخص ها از جنبه نمایش خشکسالی بسیار شدید دارند. شاخص (PNI) در 24 ایستگاه تحت مطالعه با رخداد خشکسالی بسیار شدید در طی سال های وقوع کمینه بارندگی انطباق داشته و در 10 ایستگاه مقارن با سال وقوع کمینه بارندگی، با خشکسالی شدید و بسیار شدید تطابق نداشته است. فراوانی های مقادیر مختلف شاخص (SPI) و (ZSI) رفتار و عملکرد مناسب و مشابهی نشان دادند. بر این اساس در انتخاب مناسب ترین شاخص جهت تحلیل وضعیت خشکسالی در طی سال های یک دوره طولانی مدت، شاخص SPI و شاخص دهکها در جایگاه نخست، شاخص ZSI در جایگاه دوم، شاخص درصد نرمال در جایگاه سوم قرار می گیرد.

طی سالهای 1377-1378 تا 1379-1380 استان تهران شاهد شدیدترین خشکسالیهای دهه های اخیر بوده که بررسی گستره و تحلیل درباره آن لازم است. لازم به ذکر است که برای این تحلیل استفاده از شاخصهای خشکسالی می تواند موثر باشد. این شاخصها در واقع بیان کمی بلیه طبیعی خشکسالی بوده تا امکان ارزیابی آن را در مقیاسهای مختلف زمانی و مکانی ممکن سازند. در تحقیق حاضر برای پایش خشکسالی این دوره و تهیه نقشه های آن از سه شاخص DI، SPI، EDI و تکنیک سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS استفاده شده و به این منظور اطلاعات 43 ایستگاه در سطح استان به کار رفته است. نتایج نشان داد که DI نسبت به بارندگی نوسانهای شدیدی داشت، ضمن اینکه هماهنگی زمانی و مکانی مناسبی بین نتایج آن قابل مشاهده نمی باشد. همچنین شاخصSPI  در مقیاس ماهانه واکنش کافی به کمبود ریزشها از خود نشان نمی دهد. اما شاخص جدید EDI  در مجموع عکس العمل مناسبی را نسبت به خشکسالیها داشته و پیوستگی منطقی بین نتایج آن قابل مشاهده است..